symbol

Về cội nguồn những công nghệ mang tên Israel

Bài viết của chị Đỗ Ngọc Lan – Chuyên viên Thương mại cao cấp, Phòng Kinh tế và Thương mại Israel tại Việt Nam, vào cuối năm 2012 (đăng trên Dantri.com.vn)

(Dân trí) – Israel là một quốc gia nhỏ bé về địa lý, từ Bắc xuống Nam chỉ dài 470 km và từ Đông sang Tây điểm rộng nhất chỉ 135 km với dân số gần 8 triệu dân. Tuy nhiên, đất nước này được biết đến như một cường quốc về mặt công nghệ.

Vì thị trường trong nước không lớn, các công nghệ của Israel ngay từ đầu đã hướng vào thị trường xuất khẩu. Hướng tiếp cận công nghệ ở đây thường không đi vào đại trà mà đi vào những khâu tạo ra giá trị gia tăng giúp người sử dụng, tiết kiệm nguồn lực, hiệu quả và tiện ích cao.

Lựu IsraelCâu cửa miệng của người Israel là: “Cái khó ló cái khôn”. Ở đất nước mà hơn 2/3 diện tích là sa mạc, người Israel đi tiên phong trong lĩnh vực tưới nhỏ giọt. Nước được đưa trực tiếp vào gốc cây theo kiểu mưa dầm thấm lâu. Người ta còn trộn phân bón và dưỡng chất vào hệ thống tưới để bón thúc cho cây. Phương pháp này vừa hiệu quả kinh tế lại vừa thân thiện với môi trường.

Israel trồng rất nhiều lựu. Quả lựu được sử dụng nhiều dùng để ăn, chế biến thành nước quả, mỹ phẩm. Khâu tách hạt lựu là công đoạn mất công nhất chính vì vậy mà máy tách hạt lựu ra đời. Thế nhưng việc thu hoạch lựu chỉ diễn ra trong vòng 3 tháng khiến cho việc đầu tư vào máy tách hạt lựu không kinh tế. Một nhà khoa học Israel đã lai tạo giống lựu ăn quả với giống lựu làm cây cảnh của Nhật Bản để ra đời giống lựu mới mà thời gian thu hoạch kéo dài đến 8 tháng. Có thể nói, các nhà khoa học Israel luôn sát cánh cùng những người nông dân và doanh nghiệp để đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tế của họ. Đó chính là bí quyết thành công trong nông nghiệp cũng như các ngành kinh tế khác của Israel.

Một điểm đáng ghi nhận khi thăm các nhà máy sản xuất thiết bị công nghệ nước của Israel là các công ty đều chuyên sâu vào một loại thiết bị, đều chú trọng đầu tư cho công tác nghiên cứu triển khai cải tiến, nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng của sản phẩm không đầu tư dàn trải. Ở ta cũng có rất ít công ty có phòng nghiên cứu và triển khai và thực sự được đầu tư hiệu quả như bên bạn.

Chúng tôi nhớ nhất câu nói của giám đốc tiếp thị ARI: “Cám ơn các bạn đã đến thăm chúng tôi vào thời gian rất đặc biệt này. Các bạn đã mang hòa bình đến cho chúng tôi”. Vào 7 giờ tối hôm đó, một thỏa ước đình chiến đã được kí giữa Israel với lãnh đạo của Hamas.

Chúng tôi ngỡ ngàng nhìn những luống lúa được trồng tại đây. Ông Yoram giải thích: “Ở đây chúng tôi không trồng lúa vì thiếu nước. Những thí nghiệm này chúng tôi phục vụ cho thị trường nước ngoài. Đây là vụ lúa thứ hai. Chúng tôi vẫn giữ nguyên gốc trồng từ vụ trước. Lúa được tưới bằng hệ thống tưới nhỏ giọt. Các bạn đừng ngạc nhiên nếu một ngày không xa có giống lúa của Israel tại Việt Nam”.

Nông nghiệp Israel

Khi được hỏi chính sách đãi ngộ các nhà khoa học của Israel để họ đến làm việc tại đây, Giáo sư Adar chia sẻ: “Các nhà khoa học Israel là những “sinh vật lạ”. Nơi nào có điều kiện để họ nghiên cứu và đóng góp cho khoa học là họ tìm đến. Chính họ đến với chúng tôi chứ không phải chúng tôi kêu gọi họ”. Mọi người trong đoàn ngồi lặng đi. Chắc ai cũng đều liên tưởng đến đất nước mình. Không ít các nhà khoa học của ta sau khi được đào tạo, chưa kịp cống hiến đã đòi hỏi chính sách đãi ngộ. Nhiều khi đào tạo một đằng làm việc một nẻo thật là lãng phí nguồn lực xã hội. Đó cũng là một trong những lí do tại sao họ phát triển hơn ta. Đoàn được giáo sư Adar dẫn đi thăm quan các phòng thí nghiệm. Ở đây có những phòng thí nghiệm cơ bản chỉ để soi, cân đong, đo đếm. Có phòng chuyên để làm các thí nghiệm chuyên sâu. Điều kiện học tập và làm việc ở đây rất tốt. Mỗi giảng viên và sinh viên đều có phòng ở riêng, điều kiện làm việc và trang thiết bị hiện đại. Giáo sư Adar chỉ vào hai lọ một màu hồng và một trong suốt. Ông nói: “Đây là đề tài Master của một sinh viên Trung Quốc. Đề tài nguyên cứu của cô ấy là xử lí một loại nước chất độc hại của nhà máy hóa chất và kết quả chúng tôi có chất lượng nước ở lọ thứ hai này. Cô ấy có bằng thạc sĩ còn chúng tôi có thêm một bằng sáng chế mới.”

Ứng dụng KHKT vào Nông nghiệpĐặc biệt, sau khi công nghệ đã được triển khai thành công ở phòng thí nghiệm thì tại đây có khả năng áp dụng qui mô lớn hơn để các doanh nghiệp có thể hình dung được công nghệ sẽ triển khai như thế trên thực tế. Giáo sư Adar giải thích: “Chỉ làm tốt ở phòng thí nghiệm thì không đủ sức thuyết phục các nhà đầu tư mà phải để cho họ thấy công nghệ đó được triển khai hiệu quả thế nào trong điều kiện và qui mô thực tiễn”. Chính đây là này cách các nhà khoa học tiếp thị sản phẩm của mình. Có thể nói Israel là thực hiện thành công nhất trong việc kết hợp bốn nhà: nhà nông, nhà khoa học, nhà nước, nhà doanh nghiệp.

Tôi xin kết thúc phóng sự của mình bằng câu nói của cựu Đại sứ Israel, Effie Ben Matityau, người có công lớn góp phần nâng tầm quan hệ hai nước: “There’s nothing wrong with the nature but the human nature” (Thiên nhiên có lỗi gì đâu, có chăng chỉ bởi con người mà thôi). Con người, không ai khác là nhân tố quyết định sự thành bại của bản thân, gia đình hay đất nước mình.

Xem bài viết đầy đủ